Author: Nandita Gadgil
-
The story of painter and the king… 4
ततोयच्छत् नृपतये चित्रं तद्विनयान्वित: | अवदत् च महाराज प्रसादो मयि वर्तताम्|| Tatoyacchat nrupataye chitram tadvinyanvitaha| Avadat ch maharaj prasado mayi vartataam|| त्याने अतिशय नम्रपणे ते चित्र राजाला देण्याचे ठरवले व देण्यासाठी तो राजाला महालात भेटण्यास जाईल असे कळवले. He decided to give the painting to the king very…
-
पुरे झालं पाऊसपाणी
(कवी कुसुमाग्रज यांच्या “प्रेम म्हणजे“ या कवितेचा विडंबन प्रयत्न) पुरे झालं पाऊसपाणी, पुरे झाला वारा भरून वाहिले नदीनाले, भरून वाहिला झरा शहाण्यासारखा ढगाआड लपून रहा नेहमीसारखा पृथ्वीला आकाशातून पहा याच अंतरात सामावलंय जीवनचक्र याचा विश्वास दे तिला पाऊसवेडी माणसं आणिक प्रेमयाचना करतील काय? चिखला राडा रोडा सोडून तुझी आठवण…
-
The story of painter and the king… 3
तथा विलोक्य तं व्याधं मुदितोsचिन्तयत्तदा| चित्रे लिखेयं नृपतिं मृगययां रतं यदि|| Tathaa vilokya tam vyaadham muditochintayatatda| chitre likheyam nrupatim mrigayayam ratam yadi|| राजा शिकार करण्यात रममाण असल्याचे चित्र काढावे असे ठरवत त्या पारध्याला पाहून तो आनंदित झाला. On seeing the hunter the painter got very happy for he…
-
A story of painter and the king… 2
नृपस्य न भवेत् कोप: नापवादो जनस्य च| अलिखत् च तथा चित्रं कौशलेन प्रमाणत: || Nrupasya na bhavet kopaha naapvado janasya ch| Alikjat ch tathaa chitram kaushalen prmaanataha || राजालाही राग येणार नाही व प्रजेलाही कुठलाही अपवाद नसेल अशाप्रकारचे चित्र कुशलतेने काढले. The skillful painter painted a picture…
-
A story of painter and the king…1
अथैकदा खगं हन्तुं समाकृष्य शरासनम्| वामनेत्रं मिनील्यैव स्थितं व्याधं व्यलोकयत्| Athaikda khagam hantum smakrushya sharaasanam| Vamnetram minnilyaivya sthitam vyadham vyalokayat|| असाच एकदा पक्ष्यांची शिकार करायला धनुष्य कानापर्यंत खेचून सज्ज झालेला आणि डावा डोळा बंद करून वेध घेणारा पारधी दिसला. Once upon a time, he (a painter) saw…
-
युगान्त
इरावती कर्वे यांचं ‘युगान्त’ हा आहे महाभारत कथेवरील शोधग्रंथ. महाभारतातील विविध पर्व कथा उलगडत जाते ती या कथेतील पात्रांच्या मदतीने. इरावती कर्वे या कथेतील रूढार्थाने प्रसिद्ध झालेल्या कितीक पात्रांची काहीशी नवी ओळख करून देतात आणि त्याबद्दलचे संदर्भ आणि त्याचं तटस्थपणे केलेलं विश्लेषण सादर करतात. प्रत्येक पात्राबद्दलची त्यांची भूमिका थोडक्यात सांगायची…
-
Truth is like a sun
शुभं वाप्यशुभं वा स्यात्, द्वेष्यं वा यदि वा प्रियम्| अपृष्टोsपि वदेत्सत्यं, यस्य नेच्छेत् पराजयम्|| shubham vaaptyashubham vaa syaat, dveshyam vaa yadi vaa priyam| aprushtopi vdetstyam, yasya nechet praajayam|| जर एखाद्याचा पराभव अपमान होऊ नये अशी आपली इच्छा असेल, तर त्याने विचारले असो व नसो; आपण सांगत असलेली गोष्ट त्याचे बरे-वाईट…
-
Slaves of desire
आशाया ये दासा: ते दासा: सन्ति सर्वलोकस्य| आशा येषां दासी तेषां दासायते लोक:|| aashaaya ye daasaaha te daasaaha snti srvaloksya| aashaa yesham daasee tesham daasaayte lokaha|| जे आशेचे दास असतात ते संपूर्ण जगाचे दास असतात, परंतु आशा ज्यांची दासी असते,सारे जग त्याचे दास बनते. Those who are slaves of…
-
Never leave the right place
स्थानभ्रष्टा न शोभन्ते, दंता: केशा नखा नरा:| इति विज्ञाय मतिमान् स्वस्थानं न परित्यजेत्|| sthaanbhrashtaa n shobhante, dantaha kesha nkhaa nraaha| eti vidnyay mtimaan svsthanam n prityajet|| स्थानापासून दूर गेलेले दाट, केस, नखे व माणसे शोभून दिसत नाहीत हे जाणून बुद्धिमान माणसाने स्वत:ची जागा कधीही सोडू नये. The wise man…
-
गीतेच्या गाभाऱ्यात
भगवद्गीतेतील पंधरावा अध्याय पाठांतर, ज्ञानेश्वरांनी वयाच्या सोळाव्या वर्षी ज्ञानेश्वरी लिहिली तुम्ही निदान वाचा तरी असं आजीनी आवर्जून सांगितलेलं, टिळक जयंती निमित्त शाळेत झालेल्या निबंध स्पर्धेत लोकमान्य टिळकांनी तुरुंगात असताना गीतारहस्य हा ग्रंथ लिहिला हे न विसरता लिहायचं म्हणून लक्षात ठेवलेलं ही आणि इतकीच काय ती गीतेविषयीची माहिती. या असल्या पायावर…